{"id":8809,"date":"2025-02-19T14:06:07","date_gmt":"2025-02-20T00:06:07","guid":{"rendered":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/?page_id=8809"},"modified":"2025-03-21T06:30:47","modified_gmt":"2025-03-21T16:30:47","slug":"artificial-intelligence","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/student-programs\/artificial-intelligence\/","title":{"rendered":"Artipisyal nga Kaalam"},"content":{"rendered":"<p class=\"intro\">Ang bag-o nga pagdagsang sa pagkapopular sa generative AI sama sa Gemini ug ChatGPT nagdala niini nga mga himan sa atubangan sa mga panaghisgot sa edukasyon. Bisan pa, hinungdanon nga masabtan nga kini nga mga programa nagrepresentar sa usa ka piho nga tipo sa AI, dili ang tibuuk nga natad. Ang Generative AI nagpunting sa paghimo sa teksto nga sama sa tawo, code, o uban pang mamugnaon nga sulud. Ang mas lapad nga natad sa AI naglangkob sa usa ka labi ka halapad nga mga teknolohiya ug mga pamaagi, ang tanan gitumong sa pagtukod sa mga intelihente nga sistema nga makahimo sa pagkopya sa mga buluhaton sa tawo.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&quot;Ang termino nga &#039;artipisyal nga paniktik&#039; nagpasabut nga usa ka sistema nga nakabase sa makina nga mahimo, alang sa gihatag nga hugpong sa mga katuyoan nga gitakda sa tawo, makahimo mga panagna, rekomendasyon o mga desisyon nga nag-impluwensya sa tinuod o virtual nga mga palibot.&quot;<\/em>&nbsp;~ NATIONAL ARTIFICIAL INTELLIGENCE ACT OF 2020<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nagkalainlain nga Matang sa Artipisyal nga Kaalam<\/h2>\n\n\n\n<p>Ang among adlaw-adlaw nga kinabuhi labi nga nalambigit sa Artipisyal nga Kaalam (AI), nga moabut sa parehas nga standalone ug integrated nga mga bahin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Standalone nga mga programa sa AI<\/em><\/strong>&nbsp;sama sa espesyal nga mga himan sa usa ka toolbox. Sila milabaw sa piho nga mga buluhaton, sama sa pagsulat sa lain-laing mga mamugnaon nga mga format sa teksto o paghimo og nindot nga mga hulagway. Kini nga mga programa independente ug wala magkinahanglan sa ubang software aron molihok.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Nahiusa nga Mga Feature sa AI<\/em><\/strong>&nbsp;sa laing bahin, sama sa multi-tools. Gitukod sila sa naglungtad nga mga programa sa software, nga hapsay nga naghiusa sa mga gamit. Naghimo kini og usa ka hapsay nga dagan sa trabaho diin ang datos mahimong gawasnon nga modagayday tali sa lainlaing mga gimbuhaton sulod sa parehas nga programa.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa esensya, ang AI, sa tanan nga mga porma niini, nagtugot sa mga makina nga makakat-on, mopahiangay, ug maghimo mga buluhaton sama sa mga tawo, kanunay nga mas paspas ug tukma. Kini usa ka paspas nga nag-uswag nga teknolohiya nga bahin na sa atong adlaw-adlaw nga kinabuhi.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Reactive<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Tools that respond to specific inputs or situations without learning from past experiences (e.g., Alexa, Roomba, chess-playing computer).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Predictive<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Tools that analyze historical data and experiences to predict future events or behaviors (e.g., Netflix, credit-scoring systems).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Generative<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Tools that generate new content or outputs, often creating something novel from learned patterns (e.g., ChatGPT, Stable Diffusion).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><em>2023. <\/em><a href=\"https:\/\/cms-live-media.iste.org\/Bringing_AI_to_School-2023_07.pdf?_ga=2.124691209.2040081573.1704222033-2044874826.1699995829\"><em>Bringing AI to School: Tips for School Leaders. International Society for\u00a0Technology in Education (ISTE). <\/em>(<em>PDF)\u00a0<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Giya sa Artipisyal nga Intelligence (AI).<\/h2>\n\n\n\n<p>Ang Departamento sa Edukasyon sa Hawaii komitado sa pagpalambo sa etikal ug responsable nga paggamit sa AI sa edukasyon. Magpadayon kami sa pagtinabangay sa mga empleyado, mga magbubuhat sa palisiya, ug mga nag-develop sa teknolohiya aron masiguro nga ang AI naghatag gahum sa tanan nga mga empleyado ug estudyante aron mapalig-on ang among sistema sa edukasyon.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kay<strong>&nbsp;<\/strong>Mga empleyado<\/h3>\n\n\n\n<p>Ang pag-navigate sa nag-uswag nga talan-awon sa AI sa edukasyon nanginahanglan usa ka balanse nga pamaagi. Samtang ang potensyal niini sa pagpauswag sa pagkat-on dili ikalimod, ang mga konsiderasyon sa pamatasan ug responsable nga paggamit mao ang labing hinungdanon. Kini nga dokumento naghatag sa mga empleyado og usa ka balangkas aron magamit ang gahum sa AI samtang gipagaan ang mga potensyal nga peligro. Mag-uban, mahimo natong mapalambo ang usa ka inklusibo ug patas nga palibot sa pagkat-on diin ang teknolohiya naghatag gahum sa tanan nga mga estudyante nga molambo.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https%3A%2F%2Fbit.ly%2Fhidoe-ai-guidance&amp;sa=D&amp;sntz=1&amp;usg=AOvVaw1EpgZZbVFuUbNt_0M9GgJj\">HIDOE AI Guidance for Employees (Google Docs)<\/a> ug <a href=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https%3A%2F%2Falala1.k12.hi.us%2FPUBLIC%2FDOEMEMOS.NSF%2Fc43efd5c660087e10a2575cf0064fb92%2F136bf83bddfd22900a258b2400026d91%3FOpenDocument%26Highlight%3D0%2CArtificial%2CIntelligence&amp;sa=D&amp;sntz=1&amp;usg=AOvVaw1P36hxcelPkwVDjLY2W8In\">Memo (gikinahanglan ang pag-log-in sa empleyado)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kay<strong>&nbsp;<\/strong>Mga estudyante<\/h3>\n\n\n\n<p>Ang artificial intelligence (AI) paspas nga nagbag-o kung giunsa naton pagkat-on ug paghimo. Ang mga galamiton sa AI mahimong kusgan nga mga kapanguhaan alang sa mga estudyante, nagtanyag mga bag-ong paagi sa pagsuhid sa mga ideya, pagpahigayon panukiduki, ug pagpahayag sa pagkamamugnaon. Mahimong mogamit ang mga estudyante og mga digital nga programa, lakip ang mga gamit sa AI, isip mga kapanguhaan sa pagkat-on, kung aduna silay pinirmahan nga Technology Responsible Use Form (TRUF) ug ang programa giaprobahan sa eskwelahan. Kini nga mga giya gidisenyo aron matabangan ka sa paggamit sa AI nga responsable ug etikal sa imong edukasyon.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https%3A%2F%2Fbit.ly%2Fhidoe-ai-students&amp;sa=D&amp;sntz=1&amp;usg=AOvVaw2lMlviQHZkDCw4Y5NhKyK4\">HIDOE AI Guidance for Students (Google Docs)<\/a> ug <a href=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https%3A%2F%2Falala1.k12.hi.us%2FPUBLIC%2FDOEMEMOS.NSF%2Fc43efd5c660087e10a2575cf0064fb92%2F761315e321025fa00a258c0b0071d85d%3FOpenDocument&amp;sa=D&amp;sntz=1&amp;usg=AOvVaw0-_56pGQOReergwSOyz3Yo\">Memo (gikinahanglan ang pag-log-in sa empleyado)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ang HIDOE Naghatag ug AI Programs<\/h2>\n\n\n\n<p>Ang Departamento sa Edukasyon sa Estado sa Hawai&#039;i komitado sa paghatag sa atong mga kawani og mga kinabag-an nga himan ug kahinguhaan aron mapalambo ang pagka-produktibo ug mapalambo ang kabag-ohan. Isip kabahin niini nga pasalig, nalipay kami sa pagtanyag og access sa duha ka gamhanang AI platform nga gimugna sa Google AI: Gemini ug NotebookLM.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/gemini.google.com\/app\">Gemini alang sa Google Workspace<\/a><\/h3>\n\n\n\n<p>Usa ka dako nga modelo sa pinulongan (LLM) nga gimugna sa Google AI, gibansay sa usa ka dako nga dataset sa teksto ug code. Kini gidisenyo alang sa lain-laing mga buluhaton, lakip na ang pagsabut ug paghimo og teksto, paghubad sa mga pinulongan, pagsulat sa lain-laing mga matang sa mamugnaon nga sulod, ug pagtubag sa imong mga pangutana sa usa ka informative nga paagi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"662\" src=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Gemini-for-Google-1024x662.jpg\" alt=\"Screenshot of using Artificial Intelligence (AI) Gemini\" class=\"wp-image-8818\" srcset=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Gemini-for-Google-1024x662.jpg 1024w, https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Gemini-for-Google-300x194.jpg 300w, https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Gemini-for-Google-768x497.jpg 768w, https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Gemini-for-Google-18x12.jpg 18w, https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Gemini-for-Google.jpg 1079w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/notebooklm.google.com\/\">Google NotebookLM<\/a><\/h3>\n\n\n\n<p>Usa ka himan nga gipadagan sa AI gikan sa Google AI nga nagtabang sa mga tiggamit sa pagtrabaho sa mga dokumento nga mas epektibo. Mahimo kini nga i-summarize ang tinuod nga mga hilisgutan, paghimo og mga istorya, ug pagtubag sa mga pangutana base sa gi-upload nga gigikanan nga materyal.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"663\" src=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Google-NotebookLM-1024x663.jpg\" alt=\"Screenshot of using Artificial Intelligence (AI) NotebookLM\" class=\"wp-image-8819\" srcset=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Google-NotebookLM-1024x663.jpg 1024w, https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Google-NotebookLM-300x194.jpg 300w, https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Google-NotebookLM-768x497.jpg 768w, https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Google-NotebookLM-18x12.jpg 18w, https:\/\/hawaiipublicschools.org\/wp-content\/uploads\/Google-NotebookLM.jpg 1077w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The recent surge in popularity of generative AI such as Gemini and ChatGPT has brought these tools to the forefront of educational discussions. However, it&#8217;s important to understand that these programs represent a specific type of AI, not the entirety of the field. Generative AI focuses on creating human-like text, code, or other creative content. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"parent":77,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","wp_popup_display_lightbox":0,"wp_popup_suppress":"","wp_popup_trigger":"","wp_popup_trigger_amount":0,"wp_popup_disable_on_mobile":false,"footnotes":""},"class_list":["post-8809","page","type-page","status-publish","hentry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","taxonomy_info":[],"featured_image_src_large":false,"author_info":{"display_name":"Sara Miyazono","author_link":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/author\/sara-miyazonok12-hi-us\/"},"comment_info":0,"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-13 23:25:57","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8809\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/77"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}