{"id":109,"date":"2024-09-04T23:52:01","date_gmt":"2024-09-04T23:52:01","guid":{"rendered":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/?page_id=109"},"modified":"2025-10-08T08:53:12","modified_gmt":"2025-10-08T18:53:12","slug":"na-hopena-a%ca%bbo-ha","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/na-hopena-a%ca%bbo-ha\/","title":{"rendered":"N\u0101 Hopena A\u02bbo (H\u0100)"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns double_col_sidebar is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column left_col is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"intro\" style=\"font-size:clamp(0.875rem, 0.875rem + ((1vw - 0.2rem) * 0.531), 1.3rem);\">N\u0101 Hopena A\u02bbo (H\u0100) is a Department-wide framework to develop the skills, behaviors and dispositions that are reminiscent of Hawai\u02bbi\u2019s unique context, and to honor the qualities and values of the indigenous language and culture of Hawai\u02bbi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Background<\/h2>\n\n\n\n<p>Niadtong 2013 si kanhi Board of Education member Cheryl Lupenui nagtigom sa nagkalain-laing komunidad ug mga representante sa HIDOE aron moapil sa audit ug redraft sa BOE Policy 4000, General Learner Outcomes. Isip resulta sa proseso, gihimo ang mga rekomendasyon nga biyaan ang Policy 4000, ug maghimo hinuon ug bag-ong matang sa polisiya. Kining bag-ong polisiya, ang E-3 (nga nagpasabot sa Ends Policy 3), maghatag ug framework para sa Departamento sa pagpalambo sa iyang mga empleyado ug mga estudyante sa mga kahanas, pamatasan ug disposisyon nga makapahinumdom sa talagsaong konteksto sa Hawai\u02bbi ug sa pagpasidungog sa mga kalidad ug mithi sa lumad nga pinulongan ug kultura sa Hawai\u02bbi. Niadtong Hunyo 2015 ang polisiya giaprobahan sa BOE.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Policy E-3: N\u0101 Hopena A\u02bbo (H\u0100)\u200b<\/h3>\n\n\n\n<p>N\u0101 Hopena A\u02bbo (\u201cH\u0100\u201d) is a framework of outcomes that reflects the Department of Education\u2019s core values and beliefs in action throughout the public educational system of Hawai\u2018i. The Department of Education works together as a system that includes everyone in the broader community to develop the competencies that strengthen a sense of belonging, responsibility, excellence, aloha, total-well-being and Hawai\u02bbi (\u201cBREATH\u201d) in ourselves, students and others. With a foundation in Hawaiian values, language, culture and history, H\u0100 reflects the uniqueness of Hawai\u02bbi and is meaningful in all places of learning. H\u0100 supports a holistic learning process with universal appeal and application to guide learners and leaders in the entire school community.<\/p>\n\n\n\n<p>Ang mosunod nga giya nga mga prinsipyo kinahanglang manguna sa tanang paningkamot sa paggamit sa H\u0100 isip komprehensibo nga balangkas sa resulta:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ang tanan nga unom ka mga resulta nagsalig sa usag usa ug dili kinahanglan gamiton nga gilain.<\/li>\n\n\n\n<li>Ang mga sistema sa pagsuporta ug angay nga mga kapanguhaan kinahanglan nga anaa alang sa malampuson ug mahunahunaon nga pagpatuman.<\/li>\n\n\n\n<li>Ang pagplano ug pagpangandam kinahanglang inklusibo, kolektibo ug sa takdang panahon nga sensitibo sa mga panginahanglan sa mga eskwelahan ug sa ilang mga komunidad.<\/li>\n\n\n\n<li>Ang kasamtangang mga pananglitan sa H\u0100 sa praktis mahimong makuha isip tinubdan sa kahanas.<\/li>\n\n\n\n<li>Ang tanang miyembro sa komunidad sa eskwelahan nakigbahin sa pagpangulo sa H\u0100.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Rationale:<\/h3>\n\n\n\n<p>Ang katuyoan sa kini nga palisiya mao ang paghatag usa ka komprehensibo nga balangkas sa mga sangputanan nga magamit sa mga nagpalambo sa kalampusan sa akademya, kinaiya, pisikal ug sosyal-emosyonal nga kaayohan sa tanan namong mga estudyante sa tibuuk nga potensyal.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ang pilosopiya sa H\u0100<\/h2>\n\n\n\n<p>Ang unom ka resulta sa H\u0100 adunay mga mithi nga unibersal sa tanang kultura. Ang pag-edukar sa mga estudyante sa usa ka palibot sa H\u0100 makadugang og bili ug makapalig-on sa matag usa ug matag tawo nga moapil sa dagan sa usa ka panaw sa pagkat-on. Ang mga magtutudlo ug kawani sa departamento kinahanglan usab nga mga modelo sa pamatasan nga nagdirekta sa mga estudyante kung unsa ang hitsura niini nga mga sangputanan sa praktis. Kadtong natandog sa mga tumong ug intensyon sa H\u0100 gidasig sa paggamit niini sa ilang adlaw-adlaw nga praktis. Ang Opisina sa Edukasyon sa Hawaiian nag-abiabi sa bisan unsang mo\u02bbolelo (mga istorya) sa labing maayong mga gawi ug mga kalampusan nga gusto nimong ipaambit.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Pangunang mga kapanguhaan<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"\/ceb\/DOE%20Forms\/NaHopenaAoE3.pdf\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">N\u0101 Hopena A\u02bbo (\u201cH\u0100\u201d)\u200b Handout (PDF)<\/a> <br>Unom ka mga resulta nga palig-onon sa matag estudyante sa dagan sa ilang K-12 nga panaw sa pagkat-on.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"\/ceb\/DOE%20Forms\/Hawaiian\/ALP-HA.pdf\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">H\u0100 \u200bAssessment for Learning Project (PDF)<\/a><br>Usa ka duha ka tuig nga piloto sa paghimo og usa ka culturally responsive assessment framework para sa H\u0100\u200b mga resulta.\u200b<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/docs.google.com\/forms\/d\/e\/1FAIpQLSdMNzec8SdWr_G4P1mFxvTdd3FRwa8SawZ3Z8ky7oRUxNoimQ\/viewform\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Request N\u0101 Hopena A\u02bbo Support (Google Doc)<\/a><br>Palihug kompletuha kini nga porma \u200baron mangayo ug suporta sa H\u0100 ug\/o mga kahinguhaan lakip ang mga presentasyon, pagpadali, ug mga handout ug poster sa H\u0100.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"\/ceb\/DOE%20Forms\/HA\/HAterms.pdf\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">H\u0100 Termino (PDF)<\/a><br>Kini nga dokumento naghatag ug kinatibuk-ang paglantaw ug deskripsyon sa nagkalain-laing termino sa H\u0100.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column right_col is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Mahitungod sa<\/h3>\n\n\n<ul class=\"wp-block-page-list\"><li class=\"wp-block-pages-list__item has-child\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/organization\/\">Organisasyon<\/a><ul class=\"wp-block-navigation__submenu-container\"><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/organization\/strive-hi-dashboard\/\">Paningkamoti ang HI Dashboard<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/offices\/\">Mga opisina<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/na-hopena-a%ca%bbo-ha\/\">N\u0101 Hopena A\u02bbo (H\u0100)<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/strategic-plan\/\">Estratehikong Plano<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/partnerships\/\">Mga panag-uban<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item has-child\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/budget\/\">Badyet<\/a><ul class=\"wp-block-navigation__submenu-container\"><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/budget\/appropriation-summary-reports\/\">Appropriation Summary Reports<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/budget\/budget-cycle-and-process\/\">Budget Cycle and Process<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/budget\/capital-improvements-program\/\">Capital Improvements Program<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/budget\/federal-covid-relief-funding-for-education\/\">Federal COVID Relief Funding para sa Edukasyon<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item has-child\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/budget\/weighted-student-formula\/\">Gitimbang nga Pormula sa Estudyante<\/a><ul class=\"wp-block-navigation__submenu-container\"><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/budget\/weighted-student-formula\/weighted-student-formula-archived-reports\/\">Weighted Student Formula archived reports<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item has-child\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/federal-grants\/\">Federal Grants<\/a><ul class=\"wp-block-navigation__submenu-container\"><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/federal-grants\/comprehensive-literacy-state-development-grant-clsd\/\">Comprehensive Literacy State Development Grant (CLSD)<\/a><\/li><li class=\"wp-block-pages-list__item\"><a class=\"wp-block-pages-list__item__link\" href=\"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/about\/federal-grants\/adult-education-family-literacy-act-aefla\/\">Adult Education Family Literacy Act (AEFLA)<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul>\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0101 Hopena A\u02bbo (H\u0100) is a Department-wide framework to develop the skills, behaviors and dispositions that are reminiscent of Hawai\u02bbi\u2019s unique context, and to honor the qualities and values of the indigenous language and culture of Hawai\u02bbi. Background In 2013 former Board of Education member Cheryl Lupenui gathered various community and HIDOE representatives to participate [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":105,"menu_order":14,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"wp-custom-template-page-for-custom-sidebar","meta":{"_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","wp_popup_display_lightbox":0,"wp_popup_suppress":"","wp_popup_trigger":"","wp_popup_trigger_amount":0,"wp_popup_disable_on_mobile":false,"footnotes":""},"class_list":["post-109","page","type-page","status-publish","hentry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","taxonomy_info":[],"featured_image_src_large":false,"author_info":{"display_name":"Ariana Enomoto","author_link":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/author\/arianastaceyleong-com\/"},"comment_info":0,"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-25 09:55:12","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/109\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hawaiipublicschools.org\/ceb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}